گورین بو يه‌كسانی - جزوه حقوقی تأثير قوانين بر زندگی زنان

چرا قوانين موجود را عادلانه نمی‎دانيم؟

خيلی چيزهاست که بايد بدانيم و نمی‎دانيم. خيلی چيزهاست که با وجود اين‌كه نمی‎دانيم، به آن‌ها فکر هم نمی‎کنيم. "قانون" يکی از آن چيزهايی است که تا وقتی به گرفتاری دچار نشده‎ايم به فکرش نمی‎افتيم. اما متأسفانه آن زمان چنان عصبی و درمانده‎ايم که فقط می‌خواهيم از مهلکه بيرون بيائيم. پس باز فقط به قوانينی فکر می‌کنيم که به خاطر دردسرهايی که دچار شده‎ايم به ناچار آن‎ها را شناخته‎ايم.

مثلاً فكر كنيد كه در خانواده‎ای دختری را به "خانه‎ی‎ بخت" می‎فرستند. همه چيز درست و مطابق رسم و رسوم انجام شده و خانواده داماد با سلام و صلوات می‎آيند و با کلی عزت و احترام دختر را می‌برند. آن خانواده دخترش را به خانه‎ بخت می‎فرستد، اما کدام بخت؟ سياه يا سفيد؟ اگر خدای ناکرده داماد، آدم خوبی از آب درنيامد چه می‎شود؟ همان خانه‎ای که به‎خاطر عروسی دختر سراپا شور و هيجان بود، به جهنم تبديل می‎شود. دختر روز و شب اشک می‎ريزد. با زبان يا با نگاه‎های غمگين‎اش، خانواده‎ يا خودش را به خاطر اين‎که موقع شوهر دادنش درست فکر نکرده‎اند، مورد سرزنش قرار می‌‎دهد. شايد آن‎ها به خودشان دل‌داری بدهند که: "ازدواج هندوانه‎ سربسته است و هيچ‌کس نمی‎داند بعداً چه از آب در می‎آيد". اما بعد از مدتی که دختر و خانواده‎اش از پله‎های دادگاه بالا و پائين بروند، اگر پيش بقيه هم اعتراف نكنند؛ لااقل پيش خودشان اعتراف خواهند كرد كه اين‎طورها هم نيست. اگر خود دختر و خانواده‎اش موقع ازدواج دنبال انگشتر و مهر نبودند و به جای اين‎ها پای قانون را وسط می‎کشيدند و نقص‎های آن را با شرط‎هايی که حق داشتند در عقدنامه ذکر كنند جبران می‎کردند، امروز نه آن دختر و نه خانواده‎اش پريشان و سردرگم نبودند؛ يا اگر قوانين مربوط به خانواده طور ديگری ـ يعنی عادلانه ـ نوشته شده بود و شروط ضمن عقد نه با امضای داماد بلكه حق طبيعی عروس‎ خانم بود، اين همه مشكل پيش نمی‎آمد.

حالا می‎بينيد كه قانون واقعاً اهميت دارد. برای مردها و زن‎ها، برای بچه‎هايی که به دنيا آمده‎اند و برای آن‎هايی که ممکن است به دنيا بيايند. بله، قانون برای هر انسانی که می‎خواهد آسوده زندگی کند، اهميت دارد. فقط دو دسته از افراد به قانون علاقه‎مند نيستند: کسانی که قانون مانع از کارهای خلاف‎شان می‎شود، و آن‎هايی که اصلاً از ارزش قوانين آگاهی ندارند.

برگرديم به ماجرای دختری که شوهر داده بوديم و با چشم گريان به خانه پدر برگشته بود. اگر شما جزو خانواده‎ی دختر بوديد و برای حل مشكل دخترتان به دادگاه مراجعه می‎كرديد، وقتی در دادگاه ‎می‎گفتيد دامادم نمی‎گذارد دخترم کار کند، نمی‎گذارد از خانه بيرون برود، يا نمی‎گذارد حتی به ديدن ما بيايد، وقتی می‎گفتيد جايی که دامادم برای محل زندگی دخترم در نظر گرفته برای او قابل تحمل نيست، وقتی می‌گفتيد دامادم اجازه نمی‎دهد به پزشكان كه دختر بيمارم را در بيمارستان عمل جراحی كنند و از اين قبيل مشكلات، و بعد جواب می‎شنيديد که: "خوب اين حق مرد است"، حتماً با تعجب می‎پرسيديد: "چه کسی به مرد چنين حق و حقوقی داده؟" جواب ساده است: قانون. اين بلا را قانون به سرتان آورده است. اما گناه خودتان هم کم نيست. شما چشم بسته اختيار فرزندتان را به دست کس ديگری داده‎ايد. فردی که می‎تواند او را در خانه زندانی کند. در صورت بيماری مانع از معالجه‎اش شود. فرزندانش را از او بگيرد و حتی اگر دلش خواست شکنجه کند و بکشد. اگر هم دچار بيماری روانی بود و خيال کرد زن‎اش به او خيانت کرده با خيال راحت می‎تواند زن‎اش را به قتل برساند، بدون آن‎كه به‎طور عادلانه مجازات شود. يعنی شما با فرستادن دخترتان به "خانه بخت" او را به بردگی کسی درآورده‌ايد که اختيار مرگ و زندگی‎اش را در دست دارد.

فکر می‌کنيد مواردی که مثال زده‎ايم خيلی عجيب و غريب هستند و به‎ندرت اتفاق می‎افتند؟ متأسفانه اين‌طور نيست. همه قتل‎هايی خانوادگی که هر روز در روزنامه‎ها می‎خوانيم، ريشه در ضعف قوانين و ضعف خود ما در شناختن آن‌ها دارند. متأسفانه ما به جای توجه به قانون، به آداب و رسوم پناه می‎بريم و برای اطمينان از صداقت داماد و محکم بودن بنياد خانواده و آينده خود و فرزندان‎مان مهريه‎های سرسام‌آور طلب می‎کنيم. اما اين را که در عقدنامه قيد شود زن حق طلاق دارد عيب می‎دانيم. درحالی‎که اگر زندگی زن و شوهری با مشکلات جدی روبرو شود زن در نهايت برای نجات از جهنم زندگی خانوادگی، خيلی راحت مهريه‎اش را می‎بخشد (يعنی مجبور است). و تازه بايد برای گرفتن طلاق دوندگی کنيد و رنج ببريد و از زندگی‎تان سير شويد.

اما می‎شود از اين همه مصيبت پرهيز کرد. کافی‌ست همه‌ی ما، زن و مرد، مادرها و پدرها و خواهرها و برادرهايی که برای عزيزان‎مان ارزش قائليم به جای در خواب و خيال زندگی کردن يک کمی روی زمين بيائيم و به خودمان زحمت بدهيم و بفهميم اصلاً قوانينی که بر زندگی زنان و دختران ما و در نهايت بر خانواده‎های ما حکومت می‎کنند چه هستند. نقاط ضعف اين قوانين را بشناسيم و در درجه‎ي اول سعي کنيم با استفاده از راه‎هاي قانوني و شرط‌هايی که موقع ازدواج می‎گذاريم با آن‎ها مبارزه کنيم و بعد تلاش کنيم تا با حذف قوانينی که غيرانسانی و تبعيض‎آميزند و پايه و اساس خانواده‌ها را به خطر می‌اندازند، برای خودمان و برای همه‌ی انسان‌های ديگری که در کشورمان زندگی می‌کنند، دنيای بهتر و آسوده‎تری خلق کنيم. دنيايی که در آن با آسودگی خيال در جشن عروسی دختران‎مان شرکت کنيم و بدانيم آن‎ها و همسران‎شان به سوی زندگی شاد و سالمی قدم برمی‎دارند نه به سوی يک جهنم مشترک...

"برخی از قوانينی كه ناعادلانه هستند" و اين‌كه "چرا می‎خواهيم برای تغيير قوانين تبعيض‎آميز يک ميليون امضاء جمع کنيم؟" را می‌توانيد با كليك بر روی پيوند مقابل مطالعه كنيد... جزوه حقوقی تأثير قوانين بر زندگی زنان