گورین بو يه‌كسانی - كليات طرح "يک ميليون امضاء برای تغيير قوانيين تبعيض‌آميز"

گروه‎هايی از فعالان جنبش زنان پس از تجمع ۲۲ خرداد سال ۱۳۸۵ (در ميدان هفت تير) بر آن شدند كه در ادامه‎ی پيگيری اهدافی که در قطعنامه‌ی آن تجمع اعلام شده بود در جهت تلاش برای تغيير قوانين ناعادلانه و زن‎ستيز در ايران، حركتی ‎جمعی و هدف‎مند (كمپين) را در دستور كار خود قرار دهند. اين كمپين در واقع تلاش وسيعی برای "جمع‎آوری يك ميليون امضاء" به‎منظور درخواست تغيير قوانين تبعيض‎آميز در كشورمان است.

ـ اهداف كمپين

جمع‎آوری يك ميليون امضاء، تنها يكی از اهداف محوری اين كمپين است زيرا اين كمپين اهداف ديگری را نيز مدنظر دارد يعنی پيشبرد اين طرح با اهداف چندجانبه‎ صورت می‎گيرد:

۱ـ اين پروژه، مبنايی براي مشاركت جمعی بخش‎های وسيعی از شهروندان برای تغييرات مثبت اجتماعی و رسيدن به هدفی معين و مشروع (رفع تبعيض‎های قانونی عليه زنان) را شكل می‎بخشد.

۲ـ يكی از هدف‎های مهم اين حركت جمعی، آشنايی و گفت‌وگوی رو در رو با گروه‎های مختلف زنان و شهروندان در سطح گسترده است. ارتباط مستقيم مدافعان حقوق برابر با شهروندان و هم‌وطنان خود باعث آگاهی يافتن از نيازها و لمس مشکلات آن‌ها در زندگی روزمره (به خصوص در زمينه‎ی مسائل حقوقی) خواهد شد و متقابلاً باعث افزايش آگاهی و حساسيت شهروندان از نابرابری‎های حقوقی در ميان زنان و مردان هم‎وطن‎مان می‎گردد.

۳ـ از سويی اين تلاش و عمل جمعی به زنان و مردان حق‎طلب و عدالت‎خواه تجربه‎های بسياری می‌‎آموزد و ارتباط بيش‌تر آنان را با گروه‎های مختلف در بطن جامعه‎ گسترش می‎دهد. از تبعات مثبت اين ارتباط (اگر تداوم يابد) ايجاد زمينه برای بخشيدن صدا به زنان خاموش (بی‎صدايان) خواهد شد.

۴ـ اساس اين کمپين، اعتقاد به رشد آگاهی، ايجاد گفت‌وگو ميان شهروندان و آموختن فعاليت‎های جمعی و دمكراتيك يعنی اصلاحات از پائين، از درون جامعه‎ی مدنی و نه از بالاست. بنابراين، پايه‎ی اين عمل جمعی، اعتقاد به ضرورت تقويت حوزه‎ عمومی، اعتقاد به توانمندسازی زنان، باور به اين‌که تنها تغييراتی ماندگار و ريشه‎ای هستند که از بطن جامعه می‎جوشند و نتيجه‎ی آشنايی مستقيم با دردها و لمس مشكلات، به‌طور مستقيم يا غيرمستقيم توسط تک تک افرادند، و نيز آگاهی از اين امر که مشكلات حقوقی، مشکل فردی و خصوصی نيست و شمار زيادی از زنان با تبعات تلخ آن دست و پنجه نرم می‌کنند.

۵ـ يكی ديگر از اهداف اين كمپين بر اين اساس است كه تلاش‎گران اين كمپين، در عمل و تماس مستقيم با شهروندان جامعه‎ی خود، متوجه شوند كه بدون تحمل سختی، بدون پرداخت هزينه و البته اتحاد و همدلی، هيچ بی‎عدالتی و تبعيضی قابل تغيير نيست. همدلی و همكاری صميمانه‎ی مدافعان حقوق برابر و انسانی در راستای پيشبرد اين پروژه‎ی عدالت‎خواهانه، بی‎ترديد روحيه مشاركت در سرنوشت كشور را در ميان خود كوشندگان و متقابلاً در ميان شهروندان ايجاد خواهد كرد. تاريخ مبارزات دمكراتيك زنان در ديگر کشورها، به‌خصوص کشورهايی با نوع حکومت و آداب و رسوم نزديک‌تر به ما ايرانيان نيز چيزی جز اين به ما نمی‎آموزد. اين مبارزه راهی دشوار و طولاني است و مسير اصلی آن نه از مجاری و معادلات قدرت، مردان و زنان قدرتمند و ... بلکه خيلی ساده از طريق آگاهی و حساسيت تک تک زنان و شهروندان عادی نسبت به خودشان و درك موقعيت و جايگاه‎شان در جامعه می‎گذرد.

۶ـ اجرای موفق اين كمپين نشان خواهد داد كه خواسته‎ی برحق تغيير قوانين تبعيض‎آميز محدود به 4 ـ 5 هزار نفر از زنان نيست. بلکه اين خواسته، خواسته‎ای كاملاً فراگير است و تعداد بسيار زيادی از زنان و مردان ايرانی از نابرابری‌های حقوقی موجود در قوانين ايران رنج می‎برند و هر کدام از آنان با توجه به زمينه‌های فرهنگی و ميزان امکانات‎شان نسبت به آن واکنش نشان می‌دهند، مثلاً زنی در اعتراض به اين نابرابری‎ها در روزنامه گزارش می‎نويسد، زن ديگری با تهيه فيلم و عكس، بی‎عدالتی‎ها را منعكس می‎كند، زن ديگری خود را می‌سوزاند، دختر جوانی از خانه‌ی پدری فرار می‌کند، زن‎ ستم‌ديده‎ای در دادگاه از وجود نابرابری از جگر فرياد برمی‎آورد و صد‎ها مورد ديگر از انواع اعتراضات اجتماعی در كشور ما و در زندگی روزمره‎ی زنان وجود دارد.

۷ـ از اهداف ديگر اين كمپين می‌‎توان به اين مسئله اشاره كرد كه نتايج اين عمل جمعی نشان خواهد داد خواسته‎ی تغيير و اصلاح قوانين، خواسته‎ی طيف خاصی از زنان نيست. انگ‎هايی که اغلب به مدافعان حقوق برابر و زنان فعال (برای خاموش كردن آن‎ها) زده می‌شود از جمله: بی‎دردی، بالای شهر نشينی، خودنمايی و ... واقعاً صحت ندارد چون اين قوانين ناعادلانه بر زندگی همه‎ی زنان اعم از باسواد و بی‎سواد، بالای شهرنشين و پائين شهرنشين، مجرد و متأهل، روستايی و شهری، كم و بيش تأثير می‎گذارد.

ـ زمان اجرای كمپين يك ميليون امضاء

زمان اين كمپين بلندمدت است يعنی تا جمع‎آوری يك ميليون امضاء ادامه خواهد داشت و مقيد به زمان محدود و مشخصی نيست و تا رسيدن به حد نصاب (جمع‎آوری يك ميليون امضاء) ادامه خواهد داشت. اين حركت با توجه به ميزان زمان و تعداد مشاركت‎كنندگان در اين كمپين ممكن است تا يك سال يا حداكثر 2 سال تداوم يابد. البته اقدام برای جمع‎آوری يك ميليون امضاء نيز تنها فاز اول اين كمپين خواهد بود و بعد از جمع‎آوری امضاء، كمپين به مرحله‎ی ديگر فعاليت خود خواهد رسيد.

ـ خواسته‎های اين طرح ضديتی با اسلام ندارد

تقاضای بازنگری در قوانين تبعيض‎آميز نه تنها درخواستی غيرمشروع و مخالف اسلام نيست بلكه با تعهدات بين‎المللی دولت ايران نيز هم‌خوانی دارد چون ايران به ميثاق بين‌المللی حقوق مدنی ـ سياسی و ميثاق بين‌المللی حقوق اقتصادی ـ اجتماعی پيوسته و اولين گام در اين کنوانسيون‎ها منع هرگونه تبعيض است، بنابراين تبعيض بايد از بين برود چون منطبق با تعهدات بين‌المللی دولت ايران است.

از سوی ديگر اين درخواست هيچ‎گونه ضديتی با مبانی اسلام ندارد زيرا جزو اصول دين به‎شمار نمی‎آيند. تغيير قوانينی كه در اين كمپين مورد درخواست است محل اختلاف بين مجتهدين و علمای دين است و بسياری از فقها از جمله آيت‎الله صانعی يا آيت‎آلله بجنوردی و شمار ديگری از مجتهدين سال‎هاست که بازنگری در قوانين تبعيض‎آميز عليه زنان را مورد تائيد قرار داده‎اند و تغيير آن‎ها را مغاير با اسلام ندانسته‎اند.

در هر حال طرح جمع‎آوری "يك ميليون امضاء برای تغيير قوانين تبعيض‎آميز" قبل از هر چيز به مسئولان و به افكار عمومی جامعه نشان خواهد داد كه بسياری از زنان و مردان آزادانديش در ايران خواستار تغيير و بازنگری در قوانين تبعيض‎آميز و زن‎ستيز موجود هستند و اين خواست تغيير قوانين، تنها خواست يك گروه كوچك از زنان ايرانی نيست. هم‎چنين طرح و درخواست گسترده برای تغيير و بازنگری در قوانين تبعيض‎آميز و جمع‎آوری اين امضاءها به قانون‌گذاران ثابت خواهد كرد كه زنان ايران در مورد درخواست خود جدی و استوار هستند.

ـ روش اجرای اين كمپين

روش اجرای اين كمپين، عمدتاً متكی بر روش "چهره به چهره" است. برای اجرای اين كمپين از 4 روش مختلف استفاده می‎شود:

۱ـ ارتباط و جمع‎آوری امضاء از طريق مراجعه به خانه‎ها (طرح خانه به خانه) و صحبت با زنان به‎طور فردی .

۲ـ ارتباط و جمع‎آوری امضاء از طريق شناسايی مراكز جمعی زنان و بحث‎های اقناعی با آنان به‎صورت گروهی. در واقع استفاده از فضاهای عمومی مانند وسائل نقليه عمومی، پارک‏ها، دانشگاه‎ها، كارگاه‎های توليدی، آرايشگاه‎ها، مراکز درمانی، سفره‎ها و روضه‎خوانی‎ها، مراكز ورزشی و كليه‌ی اماكنی كه ممكن است زنان در آن‎جا به‎صورت جمعی حضور داشته باشند از جمله فضاهايی است كه اعضاء و كوشندگان اين كمپين می‎توانند با هم‎وطنان خود گفت‌وگو و مذاكره كنند.

۳ـ ارتباط و جمع‎آوری امضاء از طريق برگزاری سمينارها و جلسات بحث و گفتوگو در تالارها و فرهنگسراها.

۴ـ ارتباط و جمع‎‎آوری امضاء از طريق اينترنت با ارسال "جزوه‎ی آموزش حقوقی" از طريق اينترنت.

ـ آموزش داوطلبان، الزامی است

برای اجرا و پيشبرد اين كمپين نياز به نيروهای داوطلب به‎صورت گسترده و آموزش آنان است. از اين‎رو كميته‎های مختلفی برای اجرای اين كمپين شكل گرفته است كه يكی از اين كميته‎ها، "كميته‎ی آموزشی" است اين كميته به برگزاری كارگاه‎های‌ آموزشی برای كليه‎ی كسانی كه داوطلب كار هستند، اقدام می‎كند. در اين كارگاه‎های آموزشی همه‎ی كسانی كه می‎خواهند داوطلبانه در اين امر مشاركت كنند و به جمع‎آوری امضاء بپردازند آموزش‎های لازم در مورد قوانين موجود در رابطه با زنان و نيز نحوه‎ی كار با شهروندان هنگام مراجعه به خانه‎ها و نيز روش استفاده از مراكز تجمع زنان و مردان برای طرح كمپين، آموزش داده می‎شود. طی كردن اين دوره برای كليه داوطبانی كه می‎خواهند در بخش آموزش چهره به چهره همكاری كنند الزامی است.

ذكر اين نكته مهم است كه داوطلبان لازم نيست در زمينه‎ی مسائل حقوقی زنان حتماً تخصص داشته باشند بلکه در اين كارگاه‎ها آموزش‎های لازم و در ارتباط با موضوع: "آشنايی با حقوق زنان در قوانين" برای صحبت رو در رو و پاسخ‌گويی به سؤالات و ابهامات شهروندان، ارائه خواهد شد.

ـ گستره‎ی فعاليت

محدوده‎ی جغرافيايی اين كمپين تنها به شهر تهران محدود نخواهد بود و گروه‎های فعال زنان در كليه‎ی شهرستان‎ها نيز می‎توانند در اين طرح بزرگ مشاركت كنند. گروه‎ها و افراد فعال در شهرستان‎ها می‎توانند در صورت امكان برای شركت در كارگاه‎های آموزشی به تهران بيايند و سپس كار خود را در شهرستان‎ها آغاز كنند. اما اگر تعداد اعضای گروه‎های فعال زنان در شهرستان‎ها زياد باشد می‎توانند درخواست خود را ارائه كنند كه كارگاه‎ آموزشي در شهر خودشان برگزار شود. هم‎چنين جمع‎آوری امضاء از هم‎وطنان خارج از كشور (به‎صورت پست يا رفت و آمد مسافر و بالاخره از طريق اينترنت) نيز می‎تواند صورت بگيرد.

ـ ثبت تجربه‎ها براي حال و آينده

بخش ديگر اين كمپين، "مستندسازی" است. بدين معنا كه هر داوطلب در هنگام فعاليت برای جمع‎آوری امضاء و گفت‌وگو با شهروندان می‎تواند تجارب و نكات جذاب و مهمی را كه در خلال گفت‌وگو و تعامل‎اش با زنان مختلف انجام می‎دهد به‎صورت يادداشت روزانه در دفترچه‎های مخصوصی كه در اين مورد تدارك ديده شده "تجارب منحصر به‎فرد" خود را يادداشت كند و هنگام برگرداندن ليست‎ امضاء‎ها، اين دفترچه‎ها را نيز ارائه كند تا اين تجارب در روند كار، گردآوری شود و در حين اجرای اين كمپين) به‎خصوص در كارگاه‎هاي آموزشی) شيوه‎های خلاق گفت‌وگو با شهروندان به‎طور مداوم به‎روز شود. در پايان اين كمپين و در فاز دوم آن، تمامی تجربه‎های داوطلبان، تنظيم و همه‎ی تجربه‎ها با نام خود داوطلبان به صورت كتاب منتشر خواهد شد تا برای ديگر گروه‎هايی كه می‎خواهند كارهای مشابهی انجام دهند و نيز برای آيندگان، باقی بماند.

ـ حداقل سن امضاءكنندگان

حداقل سنی كه برای امضاءكنندگان در نظر گرفته شده است 18 سال است. يعنی فقط زنان و مردانی كه بيش از 18 سال دارند می‎توانند بيانيه اين كمپين را امضاء كنند.

اين امضاءها در فرم‎های مخصوصی كه به اين منظور چاپ شده است و در اختيار كليه‎ی داوطلبان قرار می‎گيرد جمع‎آوری می‎شود تا همه‎ی امضاءها به‎صورت هماهنگ و يك‎دست باشد (علاوه بر آن‎كه روی وب‌سايت مخصوص اين كمپين نيز ثبت و منتشر می‌‎شود). فعاليت كليه‎ی اعضاء و كوشندگان در اين كمپين، كاملاً داوطلبانه است در عين‎حال برای پيشبرد اين كمپين هر يك از مشاركت‎كنندگان می‎توانند حداقل مبلغ 5 هزار تومان برای عضويت در اين كمپين بپردازند، چرا كه اين كمپين با همين كمك‎های مالی و سرمايه‎ای كه داوطلبان از زندگی خود مايه می‎گذارند پيش خواهد رفت. ما زنان جز زندگی خود و درآمد ناچيز شخصی‎مان هيچ منبع ديگری برای پيشبرد تغييرات به نفع بهبود زندگی اجتماعی‎مان در اختيار نداريم. به‎رغم اين بی‎پشتوانگی تاريخی اما ما با تكيه به توانايی‎های‎مان، روی پاهای خودمان ايستاده‎ايم و اين پروژه‎ی عظيم را با موفقيت به سر منزل مقصود خواهيم رساند.

ـ آدرس برای اطلاعات بيشتر در مورد كمپين

آدرس وب‌سايت كمپين www.we4change.info (سايت كردستان كمپين www.kurd4change.blogfa.com) است. علاقه‎مندانی كه می‌خواهند در اين كمپين مشاركت كنند می‌توانند با مراجعه به اين سايت و از طريق ايميل با ما تماس بگيرند. كارهای مقدماتی اين كمپين از خردادماه ۱۳۸۵ آغاز شد و در روز ۵ شهريور ۱۳۸۵ با برگزاری اولين نشست از سلسله نشست‎های "تأثير قوانين بر زندگی زنان" عملاً راه‎اندازی شد.

می‎توانيد به آدرس: (تهران، صندوق پستی ۸۵۱ ـ ۱۴۳۳۵) برای همكاريی با ما نامه بنويسيد.

پی‌نوشت...

ـ نام اعضا، حاميان و امضاءكنندگان اوليه‌ی كمپين و نيز اعضای پيوسته به كمپين ...